Hij doet het niet voor zichzelf

'Jopie', zo heet voorzitter Joop Munsterman van FC Twente voor supporters. Hij bracht de Europese subtop nabij. Nu, twee trainers later, is de koele saneerder zichtbaar.

Het zijn beroerde dagen voor Joop Munsterman, zeggen mensen in de omgeving van de voorzitter van FC Twente. De man die bijna tot God Almachtig was verklaard, zo spectaculair verrees zijn club in minder dan tien jaar uit het voorgeborchte, die man ligt opeens onder kritiek. Het lijkt een beetje op ontmaskering.

Munsterman (1951) is een charmant type, een prettige kerel. Een gevoelsmens. Een fidele vent. Zo heeft hij zich ook altijd gepresenteerd. Nu kort na elkaar trainer Adriaanse zijn congé kreeg en de populaire manager Van Halst geholpen werd bij vrijwillig vertrek , worden barstjes zichtbaar in het bastion. Ach, zelfs het beste paard struikelt wel eens, klinkt het bij supporters. In de sportpers wordt het anders geformuleerd: 'Munsterman meedogenloos'. Hij zal het niet snel laten merken, maar de voorzitter lijdt onder dit voor hem nieuwe fenomeen.

Munsterman houdt van popmuziek. Op zijn iPod staan zo'n 30 duizend songs. Van Morrison is de favoriet, maar van alle prachtnummers is vermoedelijk het zonnige Working on a dream van Bruce Springsteen hem het meest op het lijf geschreven.

Toen hij voorzitter werd, begin 2004, was de club op sterven na dood. De Grolsch Veste heette nog Arke Stadion. Er kon een armzalige 13 duizend man in. Genant weinig, vond de man van sturm und drang. Binnen vier jaar steeg de capaciteit naar 24 duizend, drie jaar later naar 30 duizend en over enkele jaren moet het stadion groot genoeg zijn voor 44 duizend toeschouwers.

En Joop Munsterman maar dromen. "Als je van bovenaf kijkt", zei hij enkele maanden geleden over zijn toekomstig stadion, "is het Manchester United. Zit je in het midden, dan is het Arsenal. Kijk je van onderaf, dan is het Liverpool. En als je over de gangen onder de tribunes loopt, dan sta je in de eetschuur van Schalke 04." Wat de voorzitter wil zeggen, is: geen gevoelens van minderwaardigheid, FC Twente behoort tot de Europese top, althans tot de subtop, althans wij zijn een leuk end op weg.

Hij is een licht neurotische perfectionist, streng voor zijn omgeving, streng voor zichzelf. Hij rookt niet, de slijter heeft een slechte aan hem, hij bezoekt trouw de sportschool. Zijn agenda is altijd vol. Jarenlang begon zijn werkdag 's ochtends om zes uur. Nu staat hij zichzelf toe om acht uur te beginnen. Hij wordt voortdurend bezocht door invallen en ideeën. Hij laat zich door zijn gedachtenwereld graag op sleeptouw nemen.

Hij groeide in de jaren zestig op in een diep verdeeld Enschede. Je had Enschedese Boys en je had Sportclub Enschede. Hij was van Enschedese Boys, die de 'groenen' werden genoemd. Er waren spelers die weigerden zwarte veters te dragen in hun schoenen. Het deed te veel denken aan die lui van Sportclub, de zwarten. Omgekeerd werd bij de fanatieke supporters van Sportclub Enschede thuis geen erwtensoep gegeten groene soep! Toen Enschedese Boys en Sportclub Enschede in 1965 in elkaar opgingen en FC Twente ontstond, was dat voor menig plaatselijk voetballiefhebber een moment van verdriet en verwarring.

Munsterman kreeg jaren later met Twente te maken toen hij als directeur bij uitgeverij Koninklijke Wegener een skybox kwam huren. Het werd de opstap naar zijn voorzitterschap. Hij heeft FC Twente opgeraapt uit de goot niemand die het tegenspreekt. Sportief en financieel leek het begin deze eeuw afgelopen. In zes, zeven jaar heeft Munsterman de provincieclub onwaarschijnlijk ver gebracht, tot het kampioenschap van Nederland.

Warm nest
Hij gaf de club een sterk imago. Twente is een familie, een warm nest. Twente is een buurtclub, solidair met ziek en zwak. De club stimuleert scholing en gezondheidszorg. "Het komt vanuit het hart", zegt de voorzitter. "Schaamteloze borstklopperij", schreef een columnist van het Algemeen Dagblad. "Ik mag zeggen", aldus de voorzitter, "dat we als club het hart van de gemeenschap zijn geworden."

Supporters dragen hem op handen, de harde kern heeft 'respect' voor meneer Munsterman. En hij voor hen. Als een supporter overlijdt, laat de voorzitter zich zien op de avondwake. Als een supportersclub in Tubbergen, Borne of ander omliggend dorp vergadert, draaft de voorzitter op. Dan pakt hij zijn gitaar en speelt de blues. Een warm mens.

Daar dachten ze in zijn andere betrekking heel anders over. Vanaf zijn 16de werkte Munsterman voor Wegener, een uitgeverij van zeven regionale dagbladen en talloze huis-aan-huisbladen. Hij kwam binnen als schoonmaker bij dagblad Tubantia en werkte zich met imponerende ijver en geldingsdrang op tot de baas van de huis-aan-huisbladen.

Saneren was zijn specialiteit. Munsterman destijds: "Het geeft je geweldig veel voldoening als mensen gelukkig zijn. Zo heb ik altijd bedrijven geleid. Ik heb bij de laatste sanering wel duizend werkplaatsen moeten saneren en daarvóór nog eens vierhonderd, met de intentie een gezond bedrijf met gelukkige mensen over te houden."

Hij mag graag door het leven gaan als gevoelsmens, Joop Munsterman lijkt het het koude saneren te beschouwen als een kwaliteit die hem in positieve zin onderscheidt van andere managers. Het argument is dat zachte heelmeesters stinkende wonden maken. Maar het blijft opvallen hoe gemakkelijk de gevoelsmens het mes ter hand neemt.

Hij is van de twee B's: Bereid en Bekwaam. Bereid én bekwaam? Koesteren! Bereid en niet bekwaam? Op cursus! Niet bereid, niet bekwaam? Eruit! Bekwaam, niet bereid? Geef ze nog één minuut en geen tel meer. Zo eenvoudig is personeelbeleid. In 2008 viel Wegener in handen van het Britse mediaconcern Mecom. Het gold vanaf het begin als een agressief bedrijf, gespitst op de centen en amper geïnteresseerd in kwaliteitskranten. Er moest een nieuwe voorzitter van de raad van bestuur komen.

Aan de borreltafel liet Tony van der Meulen, hoofdredacteur van het Brabants Dagblad en voorzitter van het College van Hoofdredacteuren binnen Wegener, de trom roffelen. "Het ergste wat ons kan overkomen", zei hij, "is Munsterman." Hij schreef een ingezonden stuk in de Volkskrant over de deplorabele toestand van de regionale pers in het algemeen en over de dreigingen voor de Wegener bladen in het bijzonder. Over Munsterman noteerde hij: "Pratend over dagbladen is zijn referentiekader het gratis huis-aan-huisblad, gemaakt door een onderbetaalde halve man en een schnabbelende paardenkop."

Zetbaas
De Engelsen maakten Munsterman tot hun nieuwe zetbaas bij Wegener. Ook de dagbladen kregen te maken met saneren als specialiteit. Munsterman in die dagen: "Achter mij ligt inmiddels een aardig kerkhof. De eerste keer vind je het nog vervelend mensen de wacht aan te zeggen, maar je leert het snel. Ik heb er geen moeite mee." Hij doet het niet voor zichzelf, hij doet het voor de goede zaak. "Ik ben niet uit op eigenbelang en een dikke pik." Bij Twentsche Courant/Tubantia was een hoofdredacteur die op de verjaardag van Munsterman, 28 maart, altijd een snipperdag nam. Dan hoefde hij de voorzitter niet geluk te wensen.

Iets van die sfeer van kilte en wrok kruipt nu de Twentse familiekring binnen. Het ontslag van trainer Co Adriaanse, een half jaar nadat deze met luide jubel door de voorzitter was binnengehaald, werd afgeboekt als 'inschattingsfout'.

Vanuit verschillende hoeken komt het verwijt dat wie FC Twente verlaat een schopje kan krijgen, niet rechtstreeks maar via de achterom. Een vorige trainer, Fred Rutten, spreekt enigszins lispelend; het zit hem hoog dat hij in een RTL-programma is aangeduid als 'Sliske de Rat'. Het zou uit de koker zijn gekomen van voorzitter Munsterman. Rutten: "Ik ga me niet tot dat niveau verlagen door terug te trappen." Misschien een klein beetje: "Zijn gedrag neigt soms naar narcisme", zei hij over de voorzitter.

In vak P, de harde supporterskern, kennen ze het verhaal. Die Rutten heeft volkomen afgedaan, is de boodschap. Aan iedereen vertelde hij dat hij maar één liefde kende: FC Twente. Toen het geld lonkte, vertrok hij naar Duitsland. Als meneer Munsterman nu Fred Rutten een beetje afzeikt, moet Rutten niet klagen. Boven het vertrek van Jan van Halst hangt mist. De ex-voetballer was als manager van de club populair bij supporters en sponsors. Het bestuur zegt dat het alles heeft gedaan Van Halst te behouden, Van Halst zegt dat het niet zijn idee was op te stappen. "Zij hebben afscheid genomen van mij, niet andersom." De harde hand van de voorzitter wordt vermoed achter het wegsaneren van de manager.

Joop Munsterman is dik bevriend met Johan Derksen, hoofdredacteur van het voetbaltijdschrift VI. De veronderstelling is dat de voorzitter spreekt via de pen van Derksen. In zijn wekelijkse column omschreef Derksen Van Halst als 'een correct geklede, prietpraat verkondigende sprekende pop'.

Joop Munsterman houdt van glorie en straalt op de middenstip, als vanuit de speakers klinkt "En hier is hij dan, onze voorzitter Joop Munsterman", de harde supporterskern, vak P, laat een gescandeerd 'Jopie! Jopie!' horen. Still working on a dream.

1951
Geboren in Enschede

1982
Hoofd exploitatie huis-aan-huisbladen Tubantia

1992
Directeur Oostelijke Weekbladpers

1999
Directeur Twentsche Courant Tubantia

2001
Directeur Wegener huis-aan-huiskranten

2002
Lid raad van commissarissen FC Twente

2004
Voorzitter raad van commissarissen FC Twente

2008
Voorzitter raad van bestuur Koninklijke Wegener

2010
Vertrek bij Wegener

2011
Lid raad van commissarissen Stage Entertainment

Joop Munsterman is getrouwd en heeft drie kinderen.

Hij is een neurotischeperfectionistdie bij voortduring last heeft van ideeën

Jan Tromp

Foto: Orange Pictures